آمار جهانی میزان فروش مستقیم (بازاریابی شبکه ای)

آمار جهانی میزان فروش مستقیم (بازاریابی شبکه ای)

     فروش مستقیم، نوعی از ارائه محصولات و خدمات است که به طور مستقیم و رو در رو (face to face) با مشتری به انجام رسیده و مکان دائمی برای خرده فروشی (retail) محصولات در آن وجود ندارد. در این روش، بازاریابان به عنوان نمایندگان سازمان یا شرکت مورد نظر به معرفی و فروش محصول اقدام می کنند. سازمان جهانی فروش مستقیم (WFDSA)، که مسئولیت هدایت و معرفی فروش مستقیم در سطح جهان را بر عهده دارد، به صورت دوره ای آماری از میزان فروش و درآمد کشورهای مختلف این سازمان با دسته بندی های مختلف منتشر می کند. در حال حاضر این سازمان متشکل از اتحادیه های فروش مستقیم 58 کشور در جهان می باشد. ایران عضویتی در این سازمان نداشته و بنابراین برای دسترسی به آمار فروش مستقیم (بازاریابی شبکه ای) در ایران تنها می بایست به ارزیابی های داخلی از وضعیت این نوع کسب و کار استناد کرد.

هدف از آمارگیری

     همزمان با گسترده تر شدن هر چه بیشتر فروش مستقیم در سطح جهان و آمار چشم گیر فعالان در این زمینه، آمارگیری های مستمر و مداوم نیز جایگاه ویژه ای پیدا کرده است. ارزیابی دقیق فاکتورهای گوناگون علاوه بر شفاف سازی جایگاه این کسب و کار در یک کشور، به شرکت ها و سازمان های فعال نیز این امکان را می دهد تا استراتژی تیم های مختلف خود را همسو با تقاضا و نیاز بازار و همچنین در قیاس با روند فعالیت رقبای خود تعیین کنند.

جزئیات ارزیابی ها

    آنالیز پیش رو، بر دو اساس به انجام رسیده است؛ نرخ کلی فروش جهانی و نرخ فروش جهانی بر اساس نوع محصول.

فاکتورهایی که در بررسی نرخ کلی فروش جهانی مورد بررسی قرار گرفته اند:

  • نرخ فروش در سال 2017 بر اساس واحد پول رایج کشور مورد نظر و دلار آمریکا
  • درصد تغییر فروش نسبت به مدت مشابه سال قبل بر اساس نرخ ثابت دلار آمریکا
  • نرخ رشد مرکب سالیانه در طول سه سال (2014-2017)، بر اساس نرخ ثابت دلار آمریکا

     در بررسی نرخ کلی فروش سالیانه (2017) بر اساس پول رایج کشورها، کره جنوبی با 19.388.000 میلیون وون (واحد پول کشور کره جنوبی)، اندونزی با 18.948.300 روپیه، ویتنام با 9.856.000 دانگ و کلمبیا با 6.969.648 پزو، در رتبه های اول تا چهارم قرار دارند. همانطور که مشاهده می شود، سه رتبه نخست این دسته از کشورهای آسیایی بوده و نرخ اعلام شده دو رده اول اختلاف چشم گیری با سایرین دارند.

علاوه بر این، همانطور که ذکر شد، رقم فروش در سال 2017 بر حسب دلار آمریکا نیز تخمین زده شده و نتایج به دست آمده به ترتیب از برتری ایالات متحده آمریکا با عدد 34.900 دلار، چین با عدد 34.291 دلار و آلمان با عدد 16.699 دلار خبر می دهند. رقم فروش آمریکا و چین در این دسته بندی بیش از دو برابر کشور سوم (آلمان) می باشد. نکته قابل توجه آن است که چین همپا با آمریکا در این رده قرار گرفته و تنها با اختلافی حدود 600 دلار رده دوم بیشترین درآمد دلاری از فروش مستقیم را به خود اختصاص داده است. در نمودار 1.1 (شکل سمت چپ) نیز به وضوح قدرت جهانی بازارهای چین در دنیا را مشاهده می کنید؛ طبق آنالیز به انجام رسیده، این کشور بزرگ آسیای شرقی، 18% از سهم بازار جهانی را در دست داشته و با قدرت بزرگ تجارت غرب برابری می کند.

در بررسی نرخ کلی فروش سالیانه (2016) نیز نام چهار کشور فوق به چشم می خورد. کره همچنان با 19.540.000 میلیون وون (152.000 وون بیشتر از سال 2017) در راس درآمدها بوده و پس از آن اندونزی 15.750.900 روپیه (3.197.100 هزار روپیه کمتر از سال 2017)، ویتنام با 9.450.000 دانگ (406.000 یانگ کمتر از سال 2017) و کلمبیا با 7.293.117 پزو (323.469 پزو بیشتر از سال قبل)، در رده های بعدی قرار دارند.

کشورهای پیشرو در رقم فروش دلاری در سال 2016 نیز تفاوت چندانی با سال 2017 نداشته و آمریکا با عدد 35.540 دلار، چین با 33.888 دلار و کره جنوبی با 16.862 دلار در رتبه های اول تا سوم هستند. فاصله آمریکا و چین در این سال نسبت به 2017 بیشتر بوده است.

در بررسی درصد تغییر فروش نسبت به مشابه سال قبل که بر اساس نرخ ثابت دلار در سال 2017 انجام شده است، آرژانتین با 36.7% بیشترین رشد و موفقیت فروش مستقیم را داشته است. بازار آرژانتین تورم بسیار بالایی دارد. در سال 2017، تورم 26% و تولید ناخالص ملی آن 3% بر اساس صندوق پول بین الملل افزایش یافته است.

در رده های بعدی این دسته بندی، اندونزی با 20.3% رشد و ترکیه با 17% رشد قرار دارند. نرخ مذکور در کشورهای هلند با 14.4-% و بلژیک با 10-%، رشد منفی را شاهد بوده است.

این متغیر در سال 2016 تشابه زیادی با سال بعد از خود داشته است. آرژانتین همچنان نرخ تورم بسیار بالایی داشته اما نام ونزوئلا نیز در کنار این کشور به چشم می خورد که با تورم 720% و سود ناخالص داخلی 2%، بازاری بسیار متلهب را تجربه کرده است. آمارها برای آرژانتین مشابه سال 2017 گزارش شده است. درصد تغییر فروش ونزوئلا 86.9% و آرژانتین 41.2% می باشد.

در رده های بعدی قزاقستان با 19% و آفریقای جنوبی با 18.2% رشد مثبت و نیوزیلند با 19.2-% و یونان با 8.2-% رشد منفی حضور دارند. نکته جالب توجه آنکه هلند در سال 2016 نرخ مثبت 16.2% را در اختیار داشته که با سال 2017 (رشد منفی 14.4-%)، بسیار متفاوت است.

 در بررسی نرخ رشد مرکب سالیانه که در سه سال متوالی (2014-2017) مورد بررسی قرار گرفته است نیز آرژانتین با 37% بیشترین رشد را داشته و پس از آن قزاقستان با 24.5% رتبه دوم را در اختیار دارد. رتبه های اول و دوم رشد منفی نیز متعلق به یونان با 8-% و هونگ کونگ با 9.2-% می باشد.   

در بررسی نرخ رشد مرکب سالیانه در سه سال متوالی (2013-2016) ارقام متفاوتی نسبت به سه سال بعدی مشاهده می شود. در این بررسی شاهد رشد 69.2 درصدی ونزوئلا هستیم و آرژانتین که در آمارهای مربوط به سالهای منتهی به 2017 در صدر است، با اختلاف زیاد و رشد 37.4% جایگاه دوم را دارد. چین در این رده بندی سوم بوده و رشدی معادل 12.9% دارا می باشد.

در نمودار درصد فروش سال 2017 در چهار قاره (نمودار 1.1، شکل سمت چپ)، نیز مشاهده می کنید که بیشترین سهم (46%) متعلق به قاره آسیا و اقیانوسیه بوده و آمریکا و اروپا با اختلاف کمی نسبت به یکدیگر در رده های بعدی قرار می گیرند و آفریقا نیز با 1%، کمترین سهم را دارا می باشد. چین، کره جنوبی، ویتنام و اندونزی به عنوان بازارهای قدرتمند جهانی در فروش مستقیم، در افزایش این درصد به نفع قاره آسیا و اقیانوسیه نقش به سزایی داشته اند.

بررسی نمودار درصد فروش سال 2016 در چهار قاره (نمودار 1.2، شکل سمت چپ)، ارقامی کاملا مشابه با سال 2017 را مشاهده می کنیم. همچنین بازارهای قدرتمند فروش مستقیم نیز تغییر چندانی نسبت به سال 2017 نداشته و تنها چین و آمریکا، یک درصد کمتر از سال بعد از خود در بازارهای جهانی فعال بوده اند؛ اگرچه همچنان همپای یکدیگر به عنوان قدرتمندترین بازارهای جهانی در فروش مستقیم حرکت می کنند.

 

نمودار 1.1 درصد فروش در چهار قاره (شکل سمت چپ) و 10 بازار جهانی برتر در فروش (شکل سمت راست)

 

نمودار 1.2 درصد فروش در چهار قاره (شکل سمت چپ) و 10 بازار جهانی برتر در فروش (شکل سمت راست)

 

نرخ فروش جهانی بر اساس نوع محصول

     در این نوع داده کاوی، محوریت بررسی بر روی محصول و یا خدمتی است که در هر منطقه بیشترین سهم فروش مستقیم را از آن خود کرده است. سازمان جهانی فروش مستقیم، آنالیز محصولات را در دسته بندی های زیر به انجام رسانده است.

  • پوشاک و اکسسوری
  • لوازم آرایشی و بهداشتی
  • نظافت منزل
  • لوازم خانگی و کالاهای غیرمصرفی
  • محصولات حوزه سلامت
  • کتاب، اسباب بازی و لوازم التحریر
  • غذا و نوشیدنی
  • دکوراسیون خانگی
  • خدمات رفاهی
  • سایر

 

نمودار 1.3 نرخ فروش مستقیم بر اساس دسته بندی محصولات در سال 2017

 

     همانطور که مشاهده می شود، بالاترین درصد (34%) مربوط به محصولات «سلامت» می باشد؛ قاره آسیا و اقیانوسیه 50% از این فروش را به خود اختصاص داده است و کشور فیلیپین با در اختیار داشتن 65% از سهم فروش بازار محصولات سلامت محور، تاثیر زیادی در بالا بودن این نرخ داشته است.

 پس از آن «لوازم آرایشی و بهداشتی» با 32%، رده بعدی سهم بازار را در اختیار دارد. 38% از این میزان مربوط به قاره آمریکا است که در میان آن، برزیل با 83%، بیشترین میزان سهم فروش مستقیم در این دسته بندی را از آن خود کرده است.

 لوازم خانگی و اقلام غیر مصرفی با اختلاف بیشتر (11%)، در رده سوم قرار گرفته است.

کتاب، اسباب بازی و لوازم التحریر، غذا و نوشیدنی و دکوراسیون منزل با 2% سهم بازار فروش مستقیم، کمترین میزان فروش را در این بررسی داشته اند.

بررسی وضعیت فروش مستقیم (بازاریابی شبکه ای) در ایران

     همانطور که پیش از این گفته شد، با توجه به عدم عضویت ایران در فدراسیون جهانی فروش مستقیم و همچنین نبود اتحادیه ای رسمی جهت هدایت شرکت های فعال در این زمینه، آمار و ارقام دقیق که بتوان به صورت قطعی به آن استناد کرد وجود نداشته و تنها اطلاعاتی جزئی که توسط «پایگاه اطلاع رسانی فروش مستقیم» تحلیل و بررسی شده است را می توان به عنوان مرجع مورد استفاده قرار داد. داده ها تنها تا 6 ماهه ی اول سال 1395 در دسترس بوده و پس از آن تا به حال اطلاعاتی موجود نمی باشد.

 

نمودار 1.4 درصد فروش محصولات شرکت های بازاریابی شبکه ای در 6 ماهه اول سال 95

 

 

 

 نمودار 1.5 درصد فروش محصولات شرکت های بازاریابی شبکه ای در 6 ماهه اول سال 94

 

 

نمودار 1.6 درصد فروش محصولات شرکت های بازاریابی شبکه ای در 6 ماهه اول سال 93

 

بر طبق نمودارهای بالا، در دو سال منتهی به سال 95، سهم فروش مواد آرایشی بهداشتی و مواد غذایی اختلاف بسیار زیادی با سایر محصولات داشته و این روند تا شش ماهه سال 95 حفظ شده است. آنچه از آمار غیر رسمی فروشندگان مستقیم فعال در ایران و همچنین آمار شرکت های بازاریابی شبکه ای بر می آید، انتظار می رود این روند در حال حاضر نیز حفظ شده و تقاضا برای کالاهای فوق همچنان در صدر باشد.

 

منابع

https://wfdsa.org/

http://mlmbook.ir

 

برای دانلود فایل اینجا کلیک نمایید.


فعالیت خرید اینترنتی مروارید پنبه ریز بصورت یک شخص حقوقی مستقل ، دارای پروانه کسب بازاریابی شبکه ای مطابق آئین نامه تبصره ماده 87 قانون نظام صنفی می باشد. و این شرکت هیچگونه وابستگی به ارگانها و نهادهای دولتی ، غیر دولتی و امنیتی ندارد.